Η ΞΕΧΑΣΜΕΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΠΛΑΚΙ ΑΠΟ ΤΑ ΕΞΑΡΧΕΙΑ

Η ιστορία του Μπλάκι συνέβη πριν από αρκετά χρόνια. Μιαν άλλη εποχή που προσπαθούσαν πάλι να «διορθώσουν» την «προβληματική» γειτονιά μας. Ο Μπλάκι ήταν ένας ψιλόλιγνος μαύρος αδέσποτος σκύλος που ζούσε στα Εξάρχεια μεταξύ πλατείας και λόφου του Στρέφη. Ήταν ήσυχος, μοναχικός και κάπως ακατάδεχτος. Πάντοτε περπατούσε γρήγορα προς κάποια κατεύθυνση, σίγουρος και αποφασιστικός και δεν του άρεσαν τα πολλά σαλιαρίσματα. Δεν τσακώνονταν με κανέναν, σκύλο ή άνθρωπο, δεν ενοχλούσε κανέναν και είχε πιάσει φιλίες με τα junkies που εκτιμούσαν ιδιαίτερα αυτή του τη διακριτικότητα. Σιγά-σιγά ο Μπλάκι έγινε πιο κοινωνικός, περνούσε κάθε μέρα και χαιρετούσε όλη τη γειτονιά, όταν μάλιστα του έβαψαν μωβ και μια τούφα από τα κατάμαυρα σγουρά του μαλλιά έγινε ο πιο περιζήτητος αρσενικός στις σκυλίτσες της περιοχής. Ο Μπλάκι κοιμόταν καμιά φορά στου Στρέφη με τα παιδιά που έβρισκαν καταφύγιο εκεί για να πάρουν τη δόση τους. Ένα πρωινό έκανε έφοδο η αστυνομία. Μάζεψαν μερικούς κακόμοιρους και τους έριξαν κάτω στο έδαφος φωνάζοντας απειλητικά και ρίχνοντας τις σχετικές ψιλές. Ο Μπλάκι σαν όλους τους έντιμους σκύλους θέλησε να υπερασπιστεί τους φίλους του κι άρχισε να γαυγίζει λίγο πιο πέρα. Δεν γαύγιζε συχνά, άρα ίσως να είχε πραγματικά φοβηθεί αυτή τη φορά. Και τότε ένας από τους «ατρόμητους» υπερασπιστές του νόμου και της τάξης που μόλις είχαν συλλάβει μια χούφτα ανήμπορους νεαρούς, έβγαλε το υπηρεσιακό του όπλο και πυροβόλησε τον άμοιρο τον Μπλάκι στο κεφάλι. Δεν έγινε και κανα σπουδαίο θέμα, αν και το ανέφερε η Ελευθεροτυπία το συμβάν (στη πολύ καλή στήλη για τα ζώα). Οι φίλοι του Μπλάκι τον έθαψαν εκεί κοντά, έγραψαν σε μια πέτρα το όνομά του που τώρα πια έχει σβηστεί.

Τα Εξάρχεια είναι μια όμορφη γειτονιά που δεν έχει καμία σχέση με την παραπληροφόρηση που τόσο έντεχνα προσφέρεται στα media. Είναι κατά τη γνώμη μου όπως θα έπρεπε να είναι όλες οι συνοικίες σε μια ανθρώπινη πόλη. Όλες οι χρήσεις ανακατεμένες, κατοικία, γραφεία, εμπόριο, αναψυχή, που λειτουργούν όλο το εικοσιτετράωρο, προσφέροντας ασφάλεια και ζεστασιά. Είναι μια γειτονιά με μικρή εγκληματικότητα, όπου οι κλοπές είναι ελάχιστες και το βράδυ μπορείς να περπατήσεις άφοβα. Δεν έχουμε μεγάλα πολυκαταστήματα, στα Εξάρχεια ευημερούν ακόμη τα μικρομάγαζα που σου προσφέρουν όλες τις υπηρεσίες που ευκολύνουν τη ζωή σου, επισκευές, επιδιορθώσεις, ψώνια αργά το βράδυ, λαϊκή αγορά, χασάπικα και μανάβικα, βιβλιοπωλεία, ψιλικατζίδικα, μικρά καφενεία για όλες τις ηλικίες, δώρα. Δεν έχουμε μεγάλα club, σκυλάδικα κι εστιατόρια, έχουμε μικρά μπαράκια και καφενεία για όλες τις φυλές, έχουμε μικρά εστιατόρια και μαγειρεία για όλα τα γούστα και όλες τις τσέπες. Αυτή η ποικιλία και η ισορροπία είναι που κάνει αυτή τη γειτονιά να είναι πιο ανεκτική στους κάθε λογής «παραστρατημένους» που κυνηγούν τη δική τους χίμαιρα.

Τώρα τελευταία, σαν τον Μπλάκι, τα Εξάρχεια δεν νοιώθουν πολύ καλά. Κάτι που άρχισαν να ξεφυτρώνουν παντού τα σικ μπαράκια τύπου Ψυρρή, απειλώντας να μετατρέψουν τα Εξάρχεια στη γνωστή εκμαυλισμένη τουριστική ατραξιόν, κάτι που προετοιμάζουν άλλη μια επιχείρηση «αρετή» για να σώσουν μια ανίκανη κυβέρνηση, αρχίζουν να με ζώνουν τα φίδια ότι σιγά-σιγά και με διάφορους τρόπους θα «καθαρίσουν» τη γειτονιά που ζω και αγαπώ. Τρέμω στην ιδέα ότι κάποιοι θα θέλουν να «καθαρίσουν» κι αυτούς τους τοίχους που διηγούνται τη ζωή μας γιατί κάνουν αντίπραξη στην τηλεοπτική εικόνα που θέλουν να μας σερβίρουν.

ΕΠΤΑΕΤΙΕΣ…

Σχεδόν όλα τα πολιτικά γεγονότα στην Ελλάδα μεταπολεμικά έχουν ένα περιοδικό κύκλο κατά τι μεγαλύτερο από επτά και κατά τι μικρότερο από οκτώ χρόνια. Προφανώς η περιοδικότητα αυτή οφείλεται στο μέτρο των δύο τετραετιών που κατ’ έθιμον κουτσορεύονται λιγάκι.
Απ’ την άλλη μεριά όμως φαίνεται ότι τα επτά χρόνια είναι κάτι ανάλογο των εννέα μηνών, είναι δηλαδή ο απαραίτητος χρόνος της ‘πολιτικής’ κύησης και ανάλογα με τους γονείς που συνευρέθηκαν θα γεννηθούν τέκνα άξια ή τέρατα.
Σχεδόν επταετία ήταν η πρώτη μετά τον εμφύλιο περίοδος (49-55), οι πληγές του εμφυλίου επουλώθηκαν προχείρως, οι νικητές κράτησαν όμηρους τους νικημένους αλλά έστω κι έτσι η Ελλάδα έπρεπε να εκβιομηχανιστεί.
Επταετία η πρώτη του Καραμανλή (55-63), βίαιη εκβιομηχάνηση περιφερειακού τύπου, αλλά κι οι αγρότες που έγιναν μικροαστοί διεκδίκησαν την εξουσία.
Επταετία η περίοδος ανένδοτου-Ε.Κ.-αποστασίας 61-67, η δεξιά δεν ήταν έτοιμη να παραδώσει την εξουσία (ούτε και οι ΗΠΑ) και κυοφορείται η χούντα των συνταγματαρχών.
Επταετία και η περίοδος της δικτατορίας, κι έτσι παφ, σαν οποιαδήποτε κυβέρνηση πέφτει στα μαλακά. Λίγοι, απελπιστικά λίγοι αντιστέκονται, οι περισσότεροι όμως πλουτίζουν και χτίζουν. Η περίοδος αυτή μας κληρονομεί τα παιδιά της που μας στοιχειώνουν μέχρι σήμερα: πολιτιστικό κιτς, παπαδίστικη αγυρτεία, εθνικοπόπ λαϊκισμός, αμάθεια, διαφθορά, κρατική ασυδοσία και πολιτικός πρωτογονισμός.
Επταετία και η δεύτερη του Καραμανλή (74-81),η Ελλάδα κουκουλώνει για άλλη μια φορά τα κακώς κείμενα και με ταχείς ως συνήθως διαδικασίες εντάσσεται στην Ευρώπη. Η χώρα μοιάζει με τη Λεωφόρο Συγγρού τη νύχτα πριν έρθουν οι επίσημοι καλεσμένοι για την υπογραφή της ένταξης όπου στρατιές ρομ φύτευαν μανιωδώς δεντράκια που μαράθηκαν φυσικά σε μια βδομάδα.
Επταετία και κάτι η πρώτη του Α. Παπανδρέου (81-89), χρωστούμενη από το 61. Οι μικροαστοί ανεβαίνουν το τελευταίο σκαλί στη μεσαία αστική τάξη αφήνοντας οριστικά πίσω τους εργασίες που μόνο ξένοι θα μπορούν πια να κάνουν.
Η τεράστια πολιτική δύναμη του Παπανδρέου και η αλαζονεία του συνασπίζουν τους αντιπάλους του και αυτοί με τη σειρά τους οδηγούν τη χώρα σε μια νέα περίοδο αστάθειας (89-96), τη χώρα κυβερνούν διαδοχικά: ένας αλλοπρόσαλλος συνασπισμός, ένας αντιπαθής πρωθυπουργός και η κυρία Λιάνη. Μέσα στον πανικό γεννιέται ο νέος ισχυρός πόλος εξουσίας, η ιδιωτική τηλεόραση που από τότε ανεβάζει συνεχώς το ποσοστό επιρροής της.
Σαν φυσική συνέπεια οι Έλληνες αποζητούν ένα στοιχειώδες νοικοκύρεμα. Για λίγο πιστέψαμε ότι πιάσαμε τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, νοιώσαμε κοσμοπολίτες κι εμείς, είπαμε ότι αφήσαμε πίσω μας την ελληνική κακομοιριά και άλλες τέτοιες αισιόδοξες βλακείες. Λέει ο Σημίτης (96-2004) ότι πέρασε τα οκτώ χρόνια, αλλά ουσιαστικά στα επτά τον είχαν ήδη ξεγράψει. Η αμέλειά του για τον πολιτισμό και την παιδεία (βενιζελοαρσενικοκαναλικής έμπνευσης) άφησε χώρο στο νέο σταρ-αρχιεπίσκοπο και σε μια αμήχανη δεξιά που κατέλαβε την εξουσία σαν ώριμο φρούτο, χωρίς να κάνει καν τον κόπο να κουνήσει το χέρι της (και το μυαλό της).
Και έτσι κάπως ερχόμαστε στο σήμερα, στη μέση της ‘εποχής των επιγόνων’ με την αναπόφευκτη μειωμένη πολιτική δύναμη. Εποχή αστάθειας με πολλά κέντρα εξουσίας και επιστροφή στο γνώριμο χαβαλέ του αυτάρεσκου απομονωτισμού με ολίγο κοσμοπολίτικο μυκονο-εκαλικό νεοπλουτισμό.
Εκείνο που βλέπω να κυοφορείται στην εποχή μας είναι η αυτόνομη ακροδεξιά λεπενικού τύπου. Η συμμαχία των πατριδοκάπηλων της Θεσσαλονίκης, των σταρ-ιερωμένων, των τηλεοπτικών αστέρων, των ανεγκέφαλων εθνικιστών ποδοσφαιρικού τύπου, των οικονομικά και κυρίως των πολιτιστικά απομονωμένων και των υπολειμμάτων του βασιλοχουντισμού νοιώθουν τη δύναμή τους να αυξάνει. Διεκδικούν με αξιώσεις εκλογικά ποσοστά γύρω στο 5% και αν ενωθούν μπορούν να φτάσουν ακόμη ψηλότερα (μέχρι το 10 ή 12). Ο Καραμανλής Β’ δεν φαίνεται ικανός να συγκράτησει αυτό το τμήμα που παραδοσιακά αφομοιώνονταν από τη λαϊκή δεξιά, άλλωστε και η νομή της εξουσίας δεν βοηθά σε αυτή την κατεύθυνση. Τα υπόλοιπα κόμματα παρακολουθούν από απόσταση την αυτονόμηση του χώρου της ακροδεξιάς και μάλιστα ένα κομμάτι της αριστεράς, το περισσότερο παραδοσιακό μοιάζει να στέκεται ‘ανεκτικά’ απέναντί του (και να στεγάζει στελέχη του) επιλέγοντας να χτυπά κυρίως την κεντροαριστερά.
Σε λίγα χρόνια θα ξέρουμε…

ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΟΡΤΗΣ

Ένας φίλος μου σιχαίνεται τις γιορτές. Υποθέτω ότι δεν είναι ο μόνος. Κάθε φορά που συναντιόμαστε Χριστούγεννα ή Πάσχα είναι τόσο τσατισμένος με την υποχρεωτικά ‘χαρούμενη’ ατμόσφαιρα των γιορτών που σε κάνει να θέλεις να τις υπερασπιστείς.

Δεν καταλαβαίνει γιατί θα πρέπει τα Χριστούγεννα να ανταλλάξει ένα σωρό άχρηστα δωράκια, να ξενυχτήσει παρέα με ανθρώπους που δεν εκτιμά ιδιαίτερα, να φιλήσει σταυρωτά ένα τσούρμο συγγενείς πριν και μετά τη θυσία της γαλοπούλας, να ευχηθεί για μια νέα χρονιά που δεν υπάρχει περίπτωση να είναι καλύτερη. Το Πάσχα είναι ακόμη χειρότερα. Κάτι η άνοιξη, κάτι το overdose της ‘κατάνυξης’ είναι και το αρνί που είναι μεγαλύτερο απ’ τη γαλοπούλα και τρελαίνεται, χλομιάζει απ’ το κακό του και κάνει ακριβώς ότι και οι άλλοι.

Την τελευταία φορά που βρεθήκαμε τη μεγάλη βδομάδα, προσπάθησα να τον πείσω ότι οι τελετουργίες είναι χρήσιμες στην κοινωνία γιατί η μίμηση και η επανάληψη των ίδιων ενεργειών, με τον ίδιο τρόπο, σε τακτά χρονικά διαστήματα δίνει στον άνθρωπο την ασφάλεια της σταθερότητας του έξω κόσμου.

Οι μεγάλες γιορτές συνδέονται με τη φύση, γίνονται περίπου τις ίδιες μέρες αναλλοίωτα μέσα στο χρόνο και τις θρησκείες ακόμη και τις εθνικές επετείους. Στην αρχή του χειμώνα (Ραμαζάνι), στο μέσον του χειμώνα (Λήναια στην αρχαία Αθήνα, μεγάλες γιορτή του θεού Ήλιου και γενέθλια του Μίθρα στην αρχαία Ρώμη, Χριστούγεννα, Μπαϊράμι) στην αρχή της άνοιξης (Εβραϊκό Πάσχα, Μεγάλα Διονύσια με τους τραγικούς αγώνες στην αρχαία Αθήνα, Χριστιανικό Πάσχα) στο μέσο του καλοκαιριού (Παναθήναια), στο τέλος του καλοκαιριού (Μεγάλα Ελευσίνια, Δεκαπενταύγουστος) κλπ. Είναι περισσότερο συνδεδεμένες με την αγροτική φάση της κοινωνίας και η αναπόφευκτη προσαρμογή τους στις σύγχρονες αστικές συνήθειες είναι κατά βάση εμπορική. Τα Χριστούγεννα ξεστοκάρονται κυρίως είδη και το Πάσχα τρόφιμα (συμπεριλαμβανομένων και των νηστίσιμων). Είναι φυσικό, αφού στις πόλεις τίποτα δεν μας κάνει να γιορτάζουμε την αλλαγή των εποχών ούτε να ζητάμε την εύνοια των θεών για τη σοδιά μας. Στρεφόμαστε σε αυτό που κάνουμε καλύτερα, που μας κρατάει ζωντανούς και μας κάνει να ελπίζουμε ακόμη, την κατανάλωση.

Ακόμα κι έτσι όμως, κάποιοι από μας είμαστε πιο συνειδητά προσαρμοσμένοι στη θεατρική αναπαράσταση των ‘παραδοσιακών’ εθίμων, κάποιοι άλλοι. ψάχνοντας να βρούμε το χαμένο μας ρόλο που έχουμε ανάγκη, στεκόμαστε αμήχανα απ’ έξω κουνώντας χεράκια-ποδαράκια στο ρυθμό των εμπόρων (συμπεριλαμβανομένων και των παπάδων) που κάνουν οι άμοιροι νοερά υπολογισμούς στο μυαλό τους αν θα ρεφάρουν, γι’ αυτό και φαίνονται λίγο απόκοσμοι…

Δεν είναι καθόλου κακό οι τελετουργίες των γιορτών να έχουν αξία για μια ομάδα ανθρώπων, ή του ποδοσφαίρου για μια άλλη, ή η τελετουργία της ‘επανάστασης’ με τις εθιμικές πορείες σε μια τρίτη. Το δύσκολο είναι να βρεις μια δικιά σου να συμμετάσχεις -όχι μια μικρή καθημερινή γιατί τέτοιες έχουμε πολλές- αλλά μια μεγάλη που θα σε κάνει να νοιώσεις ασφάλεια μέσα στην επανάληψή της, να πάρεις ένα τόσο δα μικρό ρόλο σε μια μεγαλεπήβολη παράσταση, να νοιώσεις για μια στιγμή αθάνατος, ξανά και ξανά!

Βοήθησα το φίλο μου να νοιώσει καλύτερα; Δεν ξέρω, είχε ήδη φύγει για το χωριό…

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Οι περισσότεροι πια στον πλανήτη, αποτελούμε μια σχετικά πρόσφατη εξέλιξη του ανθρώπινου είδους με τον προσδιορισμό homo urbanis (άνθρωπος της πόλης/καταναλωτής), σε συνέχεια του homo tribalis (άνθρωπος της αγέλης/κυνηγός). Ο προγονός μας χαρακτηριζόταν από την αναφορά του σε ένα κλειστό και καλά οργανωμένο σύστημα σχέσεων, τη φυλή, που μετακινούνταν μέσα σ’ ένα λιγότερο σταθερό περιβάλλον προς αναζήτηση τροφής. Ο άνθρωπος καταναλωτής εγκαταστάθηκε με τη σειρά του σε σταθερά, κλειστά, καλά οργανωμένα πολεοδομικά συστήματα, τις πόλεις, και ανέπτυξε πιο ευέλικτες μορφές κοινωνικών σχέσεων.

Σήμερα το 50%, και μέχρι το 2050 το 70% του παγκόσμιου πληθυσμού, ζουν σε πόλεις μεγαλύτερες του 1.000.000 κατοίκων, μια εξέλιξη ενδεχομένως ενδεδειγμένη, στο βαθμό που ο υπερπληθυσμός, όπως και άλλα περιβαλλοντικά μεγέθη, παραμένουν σε μη ελέγξιμα πεδία.

Είναι καλύτερο, κατά τη γνώμη μου, να συγκεντρωθεί το ανθρώπινο είδος σε πολεοδομικά συγκροτήματα των οποίων τα προβλήματα θα κληθεί να επιλύσει η τεχνολογία, παρά να απλωθεί σε όλη τη διαθέσιμη ελεύθερη γη και να εξαντλήσει τους εναπομείναντες φυσικούς πόρους.

Στη μετα-βιομηχανική εποχή, η επιβίωσή μας μέσα στις πόλεις εξαρτάται από τις απαραίτητες προσαρμογές της συμπεριφοράς μας σε διάφορα επίπεδα. Αυτή η σταδιακή αναπροσαρμογή των πόλεων στα νέα δεδομένα πρέπει να ακολουθήσει πιο γρήγορους ρυθμούς.

Στο κοινωνικό επίπεδο πρέπει να εμπλουτίσουμε τις φθίνουσες δομές της οικογένειας και της επαγγελματικής, πολιτικής ή θρησκευτικής κοινότητας με καινούργιες όπως ο εθελοντισμός, η κοινωνική εργασία (ανεξάρτητα επαγγέλματος) και η ψηφιακή επικοινωνία . Για τα δύο πρώτα θα μπορούσαμε να εισάγουμε την κοινωνική θητεία ολίγων εβδομάδων για όλους τους πολίτες ανά χρονικά διαστήματα (κάτι παρόμοιο με την πρόταση των Γάλλων σοσιαλιστών), ενώ με τον όρο ψηφιακή επικοινωνία δεν εννοώ μόνο το internet αλλά πχ και την επίγεια ψηφιακή αμφίδρομη τηλεόραση που θα πρέπει να αναδειχθεί σε χώρο ελεύθερης διακίνησης ιδεών και να μην παραδοθεί πάλι στα γνωστά οικονομικά συμφέροντα (βλ. σχετικός νόμος που δημοσιεύτηκε).

Στο επίπεδο διαχείρισης των πόρων/εισροών, ο άνθρωπος της πόλης θα κληθεί σύντομα να αντιμετωπίσει την υποβάθμιση της καταναλωτικής του δύναμης και της ποιότητας των αγαθών με το ενδεχόμενο να παράγει ο ίδιος ένα μέρος της διατροφής του σε μια νέα αστική γεωργία, ένα θέμα που βρίσκεται ακόμη στο επίπεδο της έρευνας.

Στο θέμα των αποβλήτων (ανακύκλωσης) και της ενεργειακής διαχείρισης (ανανεώσιμες πηγές) απαιτείται πλέον μια δυναμική πολιτική που θα παράγει αποτελέσματα όχι μόνο στο πεδίο της προστασίας του περιβάλλοντος αλλά και στο και στο πεδίο της οικονομίας, της απασχόλησης και της ανάπτυξης. Δηλαδή το η περιβαλλοντική πολιτική μπορεί να γίνει και ένας βασικός τομέας της οικονομίας.

Στο επίπεδο οργάνωσης του χώρου και του χρόνου μέσα στη πόλη φαίνεται να είναι αναγκαία η μείωση των υπερτοπικών μετακινήσεων μεταξύ κατοικίας, εργασίας και υπηρεσιών. Αυτή η αλλαγή σημαίνει, κατά τη γνώμη μου, μεικτές χρήσεις γης σε κάθε συνοικία, άρα και τόνωση της τοπικής δραστηριότητας, κάτι που δεν θα γίνει εύκολα αποδεκτό από τους οπαδούς των «αποστειρωμένων» ακριβών προαστίων.

Στο οικονομικό επίπεδο, η ανάγκη για ευελιξία της αγοράς και της εργασίας ζητά το ίδιο ευέλικτες κατασκευές και χώρους οικονομικών δραστηριοτήτων. Οι γρήγορες, ευτελείς και εφήμερες (μαζικές) κατασκευές ανταγωνίζονται πλέον τα αλαζονικά, πομπώδη (μεγαλοπρεπή) κτίρια επίδειξης δύναμης που αποτελούσαν όμως αρχιτεκτονικά σύμβολα στο παρελθόν. Αυτή η μεταμόρφωση πρέπει να γίνει με όρους που να προστατεύουν την αισθητική εικόνα της πόλης και μάλιστα να μας δώσουν την ευκαιρία για μια ανθρωποκεντρική και περιβαλλοντικά φιλική προσέγγιση των νέων κατασκευών μέσω νέων ευέλικτων οικοδομικών κανονισμών και πολλών αρχιτεκτονικών διαγωνισμών.

Τέλος, το τεχνητό οικοσύστημα "πόλη" με τις παραμέτρους, τον τρόπο λειτουργίας του και τους κανόνες συμπεριφοράς μέσα σε αυτό, είναι εξίσου χρήσιμο να εισαχθεί στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση όσο και το φυσικό περιβάλλον.

Ο σύγχρονος άνθρωπος/η σύγχρονη πόλη, όπως και σε κάθε άλλη περίοδο της ιστορίας, βρίσκεται ανάμεσα σε δύο αντίθετες δυνάμεις: τη δυναμική μεταμόρφωση ή την εντροπία, την προετοιμασία για το μέλλον ή τη νοσταλγία του παρελθόντος.

ΠΟΛΙΤΙΚΙΩΣΗ

Κάποιος γνωστός που πέρασε απ΄ το blog μου, παρατήρησε ότι είναι πολύ πολιτικοποιημένο, άρα θα είμαι κι εγώ το ίδιο. Δεν ξέρω γιατί, για μια στγμή μου φάνηκε σαν βρισιά. 'Οχι γιατί ο περαστικός εννοούσε κάτι τέτοιο, αλλά γιατί εμένα μου δημιουργήθηκε η ανάγκη να απολογηθώ.
Αγαπώ την πολιτική από τότε που ήμουν παιδί και ίσως ακόμη να μην μπορώ να πάρω απόφαση ότι εκείνη δεν μ' αγαπά και τόσο πολύ. Διαβάζω δύο εφημερίδες την ημέρα κι άλλες τέσσερεις την Κυριακή, παρακολουθώ τις πολιτικές εκπομπές στην τηλεόραση αν έχω χρόνο και όταν βγαίνω έξω με φίλους τρελαίνομαι να τους πετώ πολιτικές μπηχτές που ξέρω ότι θα προκαλέσουν συζητήσεις. Τι σημαίνει η περίπτωσή μου, γιατρέ; Είναι σοβαρό;
Πιθανότατα όχι, είναι μια κοινή ασθένεια, σαν την πρεσβυωπία. Παρατηρείται σε μεγαλύτερης ηλικίας ανθρώπους ή σε αυτούς που μεγαλοπιάνονται. Τα συμπτώματα ανακουφίζονται με τα κατάλληλα φάρμακα αλλά θέλει και λίγη προσοχή για να μην ξεφύγει απ' τον έλεγχο, γιατί τότε απαιτείται μια δύσκολη επέμβαση.
Πώς θα καταλάβω γιατρέ αν η πάθηση έχει ξεφύγει απ' τον έλεγχο;
Είναι πολύ απλό! Θα πρέπει ν' αρχίσεις ν' ανησυχείς όταν διαπιστώσεις ότι συμφωνείς με τους περισσότερους, όταν αρχίσεις να πιστεύεις ότι μπορείς να καθορίσεις οτιδήποτε άλλο εκτός από τη δικιά σου ζωή (κι αυτό παίζεται...) και όταν (και αν) μια παράξενη μοίρα σου φέρει την οποιασδήποτε μορφής διασημότητα. Κατά τα άλλα, να παίρνεις τακτικά τα φάρμακά σου (ορθολογισμός, βαθειά ανάλυση, διαλεκτική, διεθνισμός, μικρές δόσεις καθημερινής απογοήτευσης, αυτοσαρκασμός) και όλα θα πάνε καλά!

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ

Βρισκόμαστε στο 2127. Οι νέες σελίδες ιστορίας έχουν ανέβει στο διαδίκτυο από την επίσημη υπηρεσία παιδείας της Ευρελλάδας. Σε όλα τα chat-rooms έχει ξεσπάσει ένας απίθανος καυγάς γιατί για το αν σωστά δεν υπάρχει αναφορά στο Θρύλο του Χριστόδουλου. Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι οι σελίδες πρέπει να διορθωθούν άμεσα γιατί δεν μπορεί να παραχαράσσεται έτσι βάναυσα ένα κομμάτι της ιστορίας μας και να παραλείπονται πράξεις ηρώων που τονώνουν την εθνική συνείδηση!
Ο Θρύλος του Χριστόδουλου αναφέρεται σ' έναν φοιτητή-ιερωμένο που μόνος του σήκωσε τη σημαία αντίστασης εναντίον μιας στυγνής δικτατορίας συνταγματαρχών πριν από καμιά 150αριά χρόνια, κλείστηκε μέσα στο Πολυτεχνείο , τον ακολούθησαν πολλοί γενναίοι παπάδες και μετά από τρεις ημέρες το καθεστώς έστειλε τα τανκς και πολλοί από τους γενναίους εκείνους ιερωμένους σκοτώθηκαν. Ο ίδιος ο Χριστόδουλος σώθηκε παρά τρίχα, βαριά τραυματισμένος. Η πολιτεία, όταν η δημοκρατία ξαναγύρισε στον τόπο, τον αντάμειψε με το ανώτερο αξίωμα που μπορούσε. Ο ίδιος, πάντα ανήσυχος και επαναστάτης, έκανε ότι μπορούσε για να....(συνεχίζεται)

ΔΕΞΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Όσο κι αν φαίνεται αταίριαστη η σχέση αυτών των δύο, παρατήρησα ότι κάτι ενδιαφέρον υπάρχει στην πολιτιστική πολιτική της ΝΔ.
Από τη μία Γιουροβίζιον για τις μάζες, κακή εμπορική τηλεόραση, κουλτούρα ποδοσφαίρου και σκυλάδικου, ξεπεσμένοι ηθοποιοί και μοντέλα στη βουλή, λαϊκισμός ψωμιαδικού τύπου, γλώσσα αγοραία, τσιφτετέλι και λαϊκοποπ – και απ’ την άλλη η αφρόκρεμα της ελληνικής πολιτιστικής δημιουργίας στις πιο σημαντικές θέσεις διοίκησης (κάτι που το ΠΑΣΟΚ ατυχώς δεν φρόντισε αρκετά): Λούκος στο Φεστιβάλ Αθηνών, Χουβαρδάς στο Εθνικό, Παπαλιός στο Κέντρο Κινηματογράφου, στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης δεν κάθισε ο Βούλγαρης και μας προέκυψε Κοραφέϊς, Τερζόπουλος στη μελλοντική Ακαδημία Τεχνών, Λαζαρίδης στη Λυρική, (όλοι ελέω Ζαχόπουλου, ΓΓ του ΥΠΠΟ).
Τι μπορεί να σημαίνει αυτό; Πιθανότατα μια ξεκάθαρη δεξιά ταξική προσέγγιση της τέχνης. Δώστε στο λαό ότι του «αξίζει», στο κάτω-κάτω αυτά θέλουν οι άξεστοι, αλλά για μας τους ολίγους εκλεκτούς υπάρχει η μέθεξη στην υψηλή τέχνη που θα γίνει ακόμη πιο ποιοτική – κάτι σαν εξάπλωση του γνωστού προτύπου Μεγάρου…
Δεν εννοώ φυσικά ότι οι καλλιτέχνες δεν θα έπρεπε να αναλαμβάνουν θέσεις εξουσίας, το μόνο που ελπίζω είναι να έχουν επίγνωση αυτών των κοινωνικών διαχωρισμών και να κάνουν κάτι γι’ αυτό.

ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ 1

Νομίζω ότι και οι πιο αυστηροί θα το βρουν καλό, ισορροπημένο (ούτε πολύ γενικό ούτε πολύ τεχνοκρατικό) και μια επιτυχημένη κίνηση για τις σημερινές πολιτικές συγκυρίες. Προσωπικά μου έλειψαν περισσότερα για τον πολιτισμό (μάλλον εξαντλείται σε γενικές αναφορές deja vu) και την ψηφιακή επικοινωνία (πχ τη νομοθεσία για την ψηφιακή τηλεόραση που θ’ αλλάξει το τοπίο των ΜΜΕ και που σκόπιμα καθυστερεί η ΝΔ, διαπραγματευόμενη με τους καναλάρχες).
Επανέρχομαι με προτάσεις που ενδεχομένως ταιριάζουν (βλ και προηγούμενο post):
- Άτοκη πιστωτική κάρτα 1000€ σε ανέργους, χαμηλόμισθους, και χαμηλοσυνταξιούχους (μέρος του κόστους μπορούν να επωμισθούν οι τράπεζες από τα υπερκέρδη)
- Κατάργηση της εισφοράς για την ΕΡΤ μέσω της ΔΕΗ και υπαγωγή του κρατικού τηλεοπτικού φορέα της στο Υπουργείο Πολιτισμού από το Υπουργείο Τύπου και ‘προπαγάνδας’ που είναι σήμερα (χρηματοδότησή της από αύξηση των κονδυλίων του ΥΠΠΟ).
- Ειδικό τέλος για τον κινηματογράφο στις τηλεοπτικές διαφημίσεις.
- Φορολογικές απαλλαγές για χορηγία ή συμμετοχή στην παραγωγή καλλιτεχνικών έργων.
- Δημοψήφισμα για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια (αυτό έχει ειπωθεί)
Και όσο κι αν πονάει:
- Δημοψήφισμα για το χωρισμό κράτους-εκκλησίας.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Το πιο πολιτικό κινηματογραφικό είδος είναι η Επιστημονική Φαντασία. Γιατί ουσιαστικά είναι η προβολή των πιο σύγχρονων (σε κάθε εποχή) κοινωνικών διεργασιών, φόβων ή τάσεων σε ένα περιβάλλον μη-χρόνου όπου μπορούμε να εξερευνήσουμε όλες τις πιθανότητες, αρκεί να ανήκουν σ' ένα εσωτερικά συνεπές (επιστημονικό) κοσμο-σύστημα. Κοντολογίς, καμία σχέση με πρόβλεψη, ονειροπόληση ή μυθολογία.

Metropolis (Fritz Lang), A Nous la Libertè (Renè Clair), Things to Come (William Cameron Menzies), The Tenth Victim (Elio Petri), Κουρδιστό Πορτοκάλι (Stanley Kubrick), The Omega Man (Boris Sagal), Soylent Green (Richard Fleischer), THX 1138 (George Lucas), Westworld (Michael Crichton), Blade Runner (Ridley Scott), Μέχρι το Τέλος του Κόσμου (Wim Wenders), Gattaca (Alex Nicol), Matrix των αδελφών Γουακόφσκι, Brazil (Terry Gilliam), 1984 (wr.George Orwell, dir. Michael Radford), Code 46 (Michael Winterbottom), 28 Days Later... (Danny Boyle), Children of Men (Alfonso Cuaron) κλπ.

Η πλάκα είναι ότι οι πολιτικοί και οι σοβαροφανείς πολιτικολογούντες δεν έχουν ιδέα...